Alto Molise: SZLAKI)

Alto Molise już od starożytności  cieszyło się ożywionymi relacjami z ludnością zamieszkałą na otaczających terenach, ze względu na rozwinięte wypasanie bydła i redyki owiec.

Tym sposobem starożytne drogi komunikacyjne, szlaki, ścieżki  i lokalne dróżki, łączące wykopaliska archeologiczne i najstarsze zamieszkałe centra  stanowią kompleks zarówno bardzo rozgałęziony, jak i jednorodny system terytorialny, zorganizowany wokół  większych centrów i unerwiający całe terytorium.

Zejście do kotlin, w części następuje wzdłuż kierunków, które z Abruzzo prowadza poprzez Molise  do Apulii, aż do Capitanata.
Szlaki i ścieżki są widoczne jako zielone pasma, rozpoznawalne także dzięki zapachom, które tam powstają i są podobne na całym szlaku, ze względu na transport nasion dla trzody), niektóre rzadkie zakończenia umieszczone w następstwie pzywróconego zerwania obecności kościołów, krzyży i suchych murów, które często wynoszą średnio około 111m szerokości

SYSTEM SZLAKÓW W MOLISE :

Rionero - Isernia - Boiano – Sepino (część szlaku Pescasseroli – Candela –  211km)

Rionero –Sannitico, dzielnica Montalto – Gambatesa (część szlaku Castel di Sangro – Lucera –  127 km)

San Pietro Avellana - San Giuliano di Puglia (część szlaku Celano – Foggia – 207 km )

Castel del Giudice – San Giuliano di Puglia (część szlaku Ateleta – Biferno – Sant’Andrea – około 100  km)

Montenero di Bisaccia – San Martino in Pensilis (część szlaku Centurelle – Montesecco –  120 km)

Montenero di Bisaccia - San Martino in Pensilis (część szlaku L’Aquila – Foggia – około 244 km).

Ścieżki mniejsze (ścieżki – rozgałęzienia)

Ururi –Serracapriola (ścieżka)

Castel del Giudice - Sprondasino - Pescolanciano (ścieżka)

Centocelle - Cortile - Matese (rozgałęzienie).

TRUFLE – BOGACTWO, KTÓRE RODZI SIĘ POD RUNEM LEŚNYM

Alto Molise to nie tylko ziemia o rozległych przestrzeniach leśnych, ale terytorium bogate w cenne produkty runa leśnego, w szczególności grzyby i trufle.

Oprócz przetworów przygotowanych według doskonałych przepisów kulinarnych, w szczególności w licznych gospodarstwach agroturystycznych tej strefy, są one zbierane i odpowiednio przygotowane do spożycia i do sprzedaży .

Trufle są obecne w dużych ilościach w rodzaju czarna trufla (Tuber Aestivum Vitt.) lub sporadycznie jako białe trufle (Tuber Magnatum Pico), są jednym z największych bogactw miejscowości San Pietro Avellana, które należy do Stowarzyszenia narodowego “Miasta trufli”

Miejscowaość San Pietro Avellano organizuje od ponad dziesięciu lat w drugą niedzielę sierpnia każdego roku, święto Sagra del Tartufo Nero (Święto Czarnego Trufla),  na które przyjeżdżają turyści i smakosze także z okolicznych rejonów, natomiast w pierwszych dniach listopada organizuję Wystawę, targi cennych białych trufli.

NDOCCIATA

‘Ndocciata ( ‘ndoccia jest to pochodnia z białego świerka i żarnowca o wysokości do 4 metrów.) jest następnym rodzajem określającym tradycję rejonu Agnone o silnym wydźwięku symbolicznym, który charakteryzuje się długim językiem ognia, uzyskanym z płomieni  i pochodni wykonanych ręcznie,  niesionych na plecach w pochodzie, który przechodzi ulicami miasta przyciągając rocznie tysiące odwiedzających.

Magia święta ‘Ndocciata powtarza się w noc 24 grudnia przy dźwięku bicia dzwonów kościoła S. Antonio Abate. Osoby niosące w pochodzie przez ulice miasta Agnone (Capammonde e Capaballe, contrade Sente, Guasta, San Quirico, Sant’Onofrio, Montagna) uwieczniają w ten sposób antyczny rytuał ognia, który we wszystkich pogańskich cywilizacjach indoeuropejskich oznacza zwycięstwo światła nad ciemnością. Religijny zapał, ale także niezaprzeczalne zdolności promocyjne i organizacyjne miasta doprowadziły miasto Agnone do ogólnoświatowej świetności z okazji uroczystości związanych z pięćdziesięcioleciem święceń kapłańskich papieża Jana Pawła II, który był także gościem miasta w dniu 19 marca 1955, na dzień San Giuseppe Artigiano.

  W dniu 8 grudnia 1996 niezwykły ogień z pochodni, przenoszonych przez ponad 1000 niosących, rozświetlił także serca rzymian na Placu świętego Piotra  podczas nieprawdopodobnego “Ogniska braterstwa”, które natychmiast zapaliło drogą radiową miliony ludzkich serc. Aktualnie stałe muzeum ‘Ndocce zostało otwarte w pomieszczeniu przy Via Caracciolo, do którego można dojść idąc od Piazza Plebiscito.

AROMATY CYWILIZACJI PASTERSKIEJ:LA PEZZATA (duszone sztuki baraniny)

Niezmierzone tłumy docierają także spoza regionu do zielonego Prato Gentile w pierwszy tydzień sierpnia prawie już od czterdziestu lat, z okazji święta Sagra della Pezzata, autentycznej typowej potrawy cywilizacji wędrownej. Specjalność, która najlepiej charakteryzuje gastronomię Alto Molise, była przygotowywana przez pasterzy w wysokich partiach gór, tworząc jedną z podstawowych potraw. Przepis jest bardzo łatwy w przygotowaniu, ale wymaga bardzo długiego gotowania na niskim ogniu, w kociołku postawionym na ognisku na otwartej przestrzeni. Sztuki baraniny, małe lub większe, woda i dodatki aromatyczne są składnikami tej potrawy, którą smakuje się jedząc wraz z chlebem domowej roboty.

 

ZAKĄTEK  FAR WEST (DZIKIEGO ZACHODU) W ALTO MOLISE.

Związana z istnieniem kotliny Pianoro di Staffolin na wysokości 100metrów w okolicy Cassa Cantoniera Tre Termini w rejonie miasta Agnone, jest organizowana uroczyastość jedyna w swoim rodzaju, organizowana przez stowarzyszenie Compagnia Terre Alte, która sprowadziła na zielone kotliny Alto Molise konie i kowbojów z dzikiego zachodu Ameryki.

Uroczystość Corsalonga, która dzisiaj jest największym zjazdem jeździeckim w centralno - środkowych Włoszech, składa się z serii uroczystości sportowych, widowiskowych, kulturalnych, które mają za przedmiot konia i dzikie otoczenie ze świeżymi potokami, zielonymi przestrzeniami, lasami i czystym powietrzem. Staffoli, które w Molise jest synonimem agroturystyki i jeździectwa, jest tym sposobem odwiedzana przez tysiące turystów, którzy oglądają zawody biegów długodystansowych, ujeżdżania koni oprócz wydań poświęconych jeździectwu i manifestacji folklorystycznych i muzycznych. Można skorzystać z kempingu na miejscu zawodów albo ze struktury recepcyjnej firmy Azienda Agrituristica Selvaggi. Uroczystość, trwająca kilka dni,  odbywa się  zwykle w drugiej połowie sierpnia.

SANKTUARIUM I TEATR RZYMSKI – PIETRABBONDANTE

Teatr – świątynia Pietrabbondante – godny podziwu przykład teatru wyżynnego, w którym jedynie latem odbywają się imprezy teatralne - przedstawia najwspanialszy dowód cywilizacji samnickiej, która w Pietrabbondante notuje ślady od V  wieku przed Chrystusem  w postaci ruin nekropolii Troccola na Monte Saraceno (górze Saracenów), której szczyt jest otoczony fortyfikacją z murów o kształcie wielobocznym z IV wieku przed Chrystusem, która została wyremontowana w III wieku przed Chrystusem, po zniszczeniach w 217 roku przez Hannibala (zgodnie z teoriami historyków), kompleks zabytkowy uważany jest bez wątpienia, za pierwszy przykład świątyni pod przykryciem, która miała zastąpić lasy i strefy ogrodzone na świeżym powietrzu, jako miejsca odprawiania modłów przez populację samnitów.

Największy wysiłek mimo wszystko został włożony w budowę kompleksu położonego około 55 metrów na południe od świątyni A, gdzie został najpierw zrealizowany teatr (koniec II wieku przed Chrystusem) i następnie wielka świątynia, tak zwana świątynia B ( I wiek przed Chrystusem). Cały kompleks architektoniczny przypominał styl helleński używany w teatrach pobliskiej Kampanii.

Pierwsza faza wykopalisk rozpoczęta została na początku 1840 roku, za czasów Burbonów, i przeciągnęła się do końca 1913 roku: w tej fazie zostały odkryte świątynia A i teatr. W tych samych latach wykopaliska były odwiedzane i studiowane przez najważniejszych uczonych starożytności jak Mommmsen, Friedlander i Maiuri. Od 1959 roku badania zostały rozpoczęte przez Inspektora wydziału archeologii regionu Abruzzo i Molise, Adriano La Regina, pod którego kierownictwem została odkryta świątynia B i przeprowadzono usystematyzowanie całej powierzchni. W 2001 nadintendentura Rzymu w osobie tego samego Adriano La Regina, jednego z najważniejszych aktualnych znawców cywilizacji samnickiej – pod kontrolą nadintendentury w Molise, otworzyła ponownie roboty wykopaliskowe w miejscowości Calcatelo w celu przeprowadzenia rekonstrukcji nośnej konstrukcji teatru, dzięki odnalezieniu, ponumerowaniu i przemieszczeniu, około 400 rozrzuconych po całej okolicy bloków, z lokalnej szarej skały.